ΠΟΝΤΙΟΣ ΠΙΛΑΤΟΣ Ο ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Δόθηκε στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας ανεπίσημο αντίγραφο της έκθεσης του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για την αποστολή των καλών του υπηρεσιών στην Κύπρο. Ξεχωρίζει η αναφορά του ότι «το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει καταστήσει σαφές σε πολλά ψηφίσματα πάνω από πενήντα χρόνια ότι υπάρχει μόνο ένα κυρίαρχο κράτος στο νησί της Κύπρου» αλλά την ίδια στιγμή παραμένει πιστός και στα… ποντιοπιλατικά του με αναφορές σε «πραγματικότητες του νησιού».

Αναλυτικότερα, η έκθεση εστιάζεται στις εξελίξεις από τις 19 Δεκεμβρίου 2020 και μέχρι τις 18 Ιουνίου 2021, καλύπτοντας τις δραστηριότητες της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών στην Κύπρο, υπό την ηγεσία της Ελίζαμπεθ Σπέχαρ, τις διαβουλεύσεις που διεξήγαγε εκ μέρους του ΓΓ του ΟΗΕ η Τζέιν Χολ Λουτ και την άτυπη συνάντηση 5+1 που διεξήχθη υπό την αιγίδα του στη Γενεύη, από τις 27-29 Απριλίου.

Υπογραμμίζοντας ότι η πάροδος του χρόνου από την ιστορική ευκαιρία στο Crans-Montana περιπλέκει τις προσπάθειες εξεύρεσης αμοιβαία αποδεκτής λύσης στην Κύπρο, ο Γενικός Γραμματέας διευκρινίζει ότι κάλεσε τα μέρη στη Γενεύη επειδή πίστευε ότι η ετοιμότητά τους να συμμετάσχουν σε μια άτυπη συνάντηση 5 + 1 προσέφερε μια πολύτιμη ευκαιρία για τα μέρη να συναντηθούν και να ανταλλάξουν απόψεις προκειμένου να προσδιοριστεί εάν υπάρχει κοινό έδαφος για τη διαπραγμάτευση μιας διαρκούς λύσης στο Κυπριακό μέσα σε έναν προβλέψιμο ορίζοντα.

«Το ερώτημα ενώπιόν μας ήταν και παραμένει κρίσιμο και δύσκολο, με δυνητικά εκτεταμένες επιπτώσεις. Σε μια άτυπη σύσκεψη που συγκλήθηκε χωρίς προϋποθέσεις, είναι χρήσιμο όλα τα μέρη να μπορούν να εκφράσουν τις θέσεις τους με ανοιχτό τρόπο - ωστόσο, είναι σαφές ότι, ως Γενικός Γραμματέας, καθοδηγούμαι στις διαπραγματεύσεις για την Κύπρο από τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας που έχουν καθορίσει τις παραμέτρους των Ηνωμένων Εθνών», σημειώνει ο Γενικός Γραμματέας.

Χαρακτηρίζοντας την ειρηνευτική διαδικασία στην Κύπρο «μοναδική» (sui generis), Αντόνιο Γκουτέρες τονίζει για πρώτη φορά ότι «οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι έχουν ίσα έμφυτα δικαιώματα και εμπλέκονται σε διαπραγματεύσεις ως ίσοι στη διαδικασία».Ξεκαθαρίζει ταυτόχρονα ότι «το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει καταστήσει σαφές σε πολλά ψηφίσματα πάνω από πενήντα χρόνια ότι υπάρχει μόνο ένα κυρίαρχο κράτος στο νησί της Κύπρου. 

Ταυτόχρονα, παρατηρώ τις πραγματικότητες του νησιού, και ότι τα μέρη έχουν εκφράσει τη σημασία της εξεύρεσης ενός πρακτικού πλαισίου εντός του οποίου η πραγματική πολιτική ισότητα θα εκδηλώνεται ως κοινή αποτελεσματική συμμετοχή στην πολιτική και οικονομική ζωή του νησιού».

Αναφερόμενος στις εξελίξεις «εντός και γύρω από την Κύπρο» τις οποίες – όπως σημειώνει – συνεχίζει να παρακολουθεί στενά, ο Αντόνιο Γκουτέρες καλεί τους ηγέτες να αντιμετωπίσουν θέματα που προκαλούν ανησυχία μεταξύ τους με ανοιχτό και εποικοδομητικό τρόπο, ειδικά ενώ συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις προκειμένου να βρεθεί κοινό έδαφος για να επιτραπεί η έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων.

«Έχω τονίσει επανειλημμένα την ανάγκη να αποφευχθούν ενέργειες στο νησί, συμπεριλαμβανομένων των Βαρωσίων, που θα μπορούσαν να περιπλέξουν τις πιθανότητες εξεύρεσης κοινού εδάφους μεταξύ των μερών ή θα μπορούσαν να προκαλέσουν εντάσεις. Επαναλαμβάνω την ανησυχία μου για τις εξελίξεις στην περιφραγμένη περιοχή της πόλης και υπενθυμίζω ότι η θέση των Ηνωμένων Εθνών παραμένει αμετάβλητη».

Ο ΓΓ του ΟΗΕ υπενθυμίζει περαιτέρω την Προεδρική Δήλωση του Συμβουλίου της 9ης Οκτωβρίου 2020 και τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για τα Βαρώσια, ιδίως τα ψηφίσματα 550 (1984) και 789 (1992), και τη σημασία της πλήρους τήρησης αυτών των ψηφισμάτων.Ενδεικτικός πάντως είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζει στο προοίμιο της έκθεσης, τις εξελίξεις στα Βαρώσια.

«Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, υπήρξαν επανειλημμένες περιπτώσεις όπου Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι αξιωματούχοι δήλωσαν δημόσια την πρόθεσή τους να αναπτύξουν τα Βαρώσια με τέτοιο τρόπο που, κατά την άποψή τους, θα ενδυνάμωναν την οικονομία στο βορρά, συμπεριλαμβανομένης της προσέλκυσης του τουρισμού. 

Αυτές οι δηλώσεις και εξελίξεις προκάλεσαν αντιρρήσεις από Ελληνοκύπριους, οι οποίοι τόνισαν ότι οι συνεχιζόμενες δραστηριότητες στα Βαρώσια παραβιάζουν τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των 550 (1984) και 789 (1992), καθώς και της προεδρικής δήλωσης του Συμβουλίου Ασφαλείας της 9ης Οκτωβρίου 2020 για το θέμα . Όπως σημειώνεται στην έκθεσή μου για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, οι εξελίξεις επί του εδάφους συνέχισαν να παρατηρούνται στην περιφραγμένη πόλη των Βαρωσίων».